Diễn biến giá vàng quốc tế
Trong phiên giao dịch ngày 16/9/2025, thị trường vàng quốc tế chứng kiến một bước ngoặt lịch sử khi giá vàng giao ngay (spot gold) vượt ngưỡng 3.700 USD/ounce, mức cao nhất mọi thời đại. Sự bùng nổ này không phải là hiện tượng bất ngờ, mà là kết quả của một chuỗi yếu tố kinh tế vĩ mô được tích tụ trong nhiều tháng, trong đó nổi bật nhất là kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ bắt đầu chu kỳ nới lỏng lãi suất. Khi lãi suất giảm, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng trở nên thấp hơn, khiến dòng vốn toàn cầu có xu hướng dịch chuyển sang tài sản an toàn. Bên cạnh đó, đồng USD suy yếu trong những ngày qua càng làm vàng trở nên hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư quốc tế, bởi họ có thể mua vàng với chi phí thấp hơn khi quy đổi từ các đồng tiền mạnh khác. Thêm vào đó, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ giảm đã làm giảm sức hút của các kênh đầu tư cố định, trong khi những rủi ro vĩ mô về địa chính trị và triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu vẫn phủ bóng đen lên tâm lý nhà đầu tư, thúc đẩy nhu cầu nắm giữ vàng như một công cụ phòng ngừa rủi ro.
>>> Giá vàng lập đỉnh cao nhất mọi thời đại: USD suy yếu và lợi suất trái phiếu giảm tạo động lực tăng
>>> Nikkei 225 vượt 45.000 điểm: Cột mốc lịch sử và triển vọng thị trường toàn cầu
Những yếu tố “đẩy” giá vàng lên
Có ba động lực chính khiến giá vàng quốc tế bứt phá mạnh mẽ trong giai đoạn này. Thứ nhất, chính sách tiền tệ của Fed đóng vai trò then chốt. Hầu hết các nhà phân tích đều tin rằng tại cuộc họp ngày 16-17/9, Fed sẽ cắt giảm lãi suất ít nhất 0,25 điểm phần trăm, thậm chí một số dự báo còn cho rằng mức cắt giảm có thể lên tới 0,50 điểm phần trăm nếu dữ liệu kinh tế cho thấy áp lực suy thoái rõ rệt hơn. Thứ hai, đồng USD đang trong xu hướng suy yếu so với rổ tiền tệ chủ chốt. Khi đồng bạc xanh mất giá, vàng vốn được định giá bằng USD sẽ trở nên rẻ hơn đối với các nhà đầu tư quốc tế sử dụng đồng euro, yên Nhật hay nhân dân tệ, từ đó thúc đẩy nhu cầu mua vào. Thứ ba, những lo ngại về lạm phát, bất ổn kinh tế và căng thẳng địa chính trị đã khiến vàng lấy lại vai trò truyền thống là kênh trú ẩn an toàn. Tất cả những yếu tố này cùng hội tụ trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu đang trong trạng thái chờ đợi các tín hiệu rõ ràng hơn từ Fed, tạo ra một “cơn sóng vàng” mạnh mẽ.
Tác động lên thị trường vàng trong nước Việt Nam
Giá vàng trong nước bật tăng mạnh
Song song với diễn biến quốc tế, thị trường vàng Việt Nam cũng chứng kiến những biến động mạnh chưa từng có. Cuối ngày 16/9, giá vàng miếng SJC được các doanh nghiệp lớn niêm yết ở mức 130,3-132,3 triệu đồng/lượng (mua vào – bán ra). Như vậy, chỉ trong một ngày, giá mua vào đã tăng khoảng 2,2 triệu đồng/lượng, còn giá bán tăng khoảng 1,2 triệu đồng/lượng. Không chỉ vàng miếng, vàng nhẫn trơn 9999 cũng tăng mạnh, với mức niêm yết 126,6-129,3 triệu đồng/lượng. Đây là những mức giá khiến nhiều người bất ngờ, đặc biệt là trong bối cảnh giá vàng quốc tế tuy tăng kỷ lục nhưng mức chênh lệch giữa trong nước và thế giới vẫn duy trì ở ngưỡng rất cao.
Chênh lệch vàng trong nước – quốc tế
Khi quy đổi theo tỷ giá ngân hàng, giá vàng quốc tế hiện vào khoảng 118-119 triệu đồng/lượng (chưa tính thuế và phí). Như vậy, giá vàng trong nước đang cao hơn vàng thế giới từ 14 đến 20 triệu đồng/lượng, một khoảng cách lớn và kéo dài trong suốt thời gian qua. Điều này cho thấy thị trường vàng Việt Nam vẫn tồn tại những bất cập về cơ chế quản lý, nguồn cung, cũng như các chi phí trung gian. Chênh lệch giá quá cao khiến nhà đầu tư trong nước chịu rủi ro lớn hơn nếu giá vàng đảo chiều giảm, đồng thời tạo ra cơ hội cho các hành vi đầu cơ, buôn lậu vàng qua biên giới.
Các biện pháp quản lý, chỉ đạo
Trước tình hình căng thẳng, ngày 16/9, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện 165, yêu cầu Ngân hàng Nhà nước kiểm soát chặt chẽ thị trường ngoại hối và vàng, sẵn sàng can thiệp để ổn định giá, thu hẹp chênh lệch giữa thị trường trong nước và quốc tế. Công điện cũng nhấn mạnh việc tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi găm hàng, đầu cơ, thao túng giá. Bên cạnh đó, Chính phủ triển khai Nghị định 232, dự kiến có hiệu lực từ 10/10/2025, nhằm xóa bỏ tình trạng độc quyền vàng miếng, hướng tới xây dựng một thị trường vàng minh bạch và cạnh tranh hơn. Ngoài ra, Chính phủ còn yêu cầu sớm thiết lập cổng thông tin điện tử công khai giá vàng và nghiên cứu thành lập sàn giao dịch vàng chính thức để người dân và doanh nghiệp có thể tiếp cận giá một cách minh bạch, giảm thiểu rủi ro bị ép giá.
Tại sao vàng lên nhanh và liệu có điều chỉnh?
Giá vàng tăng mạnh là kết quả của sự cộng hưởng từ nhiều yếu tố: kỳ vọng Fed hạ lãi suất, đồng USD suy yếu, nhu cầu trú ẩn tăng cao và lợi suất trái phiếu Mỹ giảm. Tuy nhiên, thị trường vàng không bao giờ đi lên theo đường thẳng. Khi giá đã chạm mức kỷ lục, nhiều nhà đầu tư sẽ có xu hướng chốt lời, kéo theo những nhịp điều chỉnh giảm. Trong ngắn hạn, các dữ liệu kinh tế Mỹ như doanh số bán lẻ, chỉ số CPI hay số liệu thị trường lao động sẽ là những yếu tố quan trọng định hình xu hướng. Nếu các chỉ số cho thấy kinh tế Mỹ vẫn đủ mạnh, USD có thể hồi phục và vàng sẽ chịu áp lực điều chỉnh. Ngược lại, nếu dữ liệu yếu đi, vàng có cơ hội bứt phá lên những mốc mới, vượt tiếp mốc 3.700 USD/ounce.
>>> Khi Fed cắt giảm lãi suất và lợi suất tiền mặt giảm: Nhà đầu tư nên phân bổ vốn vào đâu?
Tác động tới nhà đầu tư và thị trường vàng trong nước
Đối với người dân Việt Nam, việc giá vàng trong nước cao hơn quốc tế tới gần 20 triệu đồng/lượng tạo ra nhiều rủi ro. Nhà đầu tư mua vàng ở mức giá hiện tại phải gánh thêm chi phí do chênh lệch, trong khi rủi ro điều chỉnh luôn hiện hữu. Ngoài ra, mức chênh lệch lớn này làm gia tăng hoạt động buôn lậu vàng, gây khó khăn cho công tác quản lý thị trường. Chính vì vậy, việc triển khai Nghị định 232 để xóa độc quyền và xây dựng sàn vàng là một giải pháp căn cơ, giúp thị trường minh bạch hơn và giảm bớt tình trạng bị thao túng giá. Với môi trường minh bạch hơn, người dân có thể yên tâm đầu tư dài hạn, thay vì chạy theo sóng ngắn hạn dễ rủi ro.
Dự báo các kịch bản trong thời gian tới
Trong kịch bản Fed cắt giảm lãi suất 0,25 điểm phần trăm và đồng USD tiếp tục suy yếu, giá vàng quốc tế có khả năng vượt tiếp mốc 3.700 USD/ounce và lập thêm đỉnh mới, kéo theo giá vàng trong nước duy trì đà tăng. Tuy nhiên, nếu dữ liệu kinh tế Mỹ bất ngờ tích cực, USD phục hồi, vàng có thể điều chỉnh mạnh, đặc biệt khi nhiều nhà đầu tư tranh thủ chốt lời. Một kịch bản khác cũng cần tính đến là sự bùng phát các bất ổn địa chính trị hoặc khủng hoảng tài chính, khi đó vàng sẽ tiếp tục là nơi trú ẩn an toàn, thậm chí có thể tiến tới những mốc giá chưa từng có trong lịch sử. Với thị trường Việt Nam, ngoài các yếu tố quốc tế, giá vàng còn phụ thuộc nhiều vào chính sách điều hành. Nếu các biện pháp quản lý mới được thực thi hiệu quả, chênh lệch giữa trong nước và thế giới sẽ được thu hẹp, giúp ổn định tâm lý nhà đầu tư và hạn chế rủi ro.
Việc giá vàng quốc tế lập kỷ lục mới trong tháng 9/2025 là kết quả của một chuỗi yếu tố vĩ mô mang tính toàn cầu, trong đó nổi bật nhất là kỳ vọng Fed cắt giảm lãi suất, sự suy yếu của đồng USD và nhu cầu trú ẩn an toàn. Ở Việt Nam, vàng miếng SJC và vàng nhẫn đều tăng mạnh, đưa giá vàng trong nước lên mức 130-132 triệu đồng/lượng, nhưng khoảng cách so với giá quốc tế vẫn rất lớn, lên tới 14-20 triệu đồng/lượng. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp bách về quản lý thị trường vàng, và những chính sách như Công điện 165 hay Nghị định 232 chính là những bước đi quan trọng nhằm xóa bỏ độc quyền, xây dựng một thị trường minh bạch hơn và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân. Với nhà đầu tư, vàng vẫn là một kênh trú ẩn đáng tin cậy trong bối cảnh bất ổn toàn cầu, nhưng việc tham gia thị trường ở giai đoạn giá kỷ lục đòi hỏi sự thận trọng, tính toán kỹ lưỡng và theo dõi sát các động thái chính sách tiền tệ quốc tế.
